Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego we Wrocławiu

Formularz UK 1

Sygnatura akt

III K 395/24

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.  USTALENIE FAKTÓW

1.1.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

W. R. (1)

czyn przypisany w pkt. I. części dyspozytywnej wyroku

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

W dniu 22 sierpnia 2024 r. około godziny 19:00 U. Z. (1) (nazywany przez znajomych (...)) wraz z matką D. Z. oraz jej dwiema koleżankami – E. H. i D. H. siedział na ławce pod sklepem (...) przy ul. (...) w W.. W pobliżu znajdowali się również siedzący na ławce A. J. (1) i B. U. (1), a także B. S., A. R. oraz D. P.. Na ławce po drugiej stronie deptaku siedział znany pokrzywdzonemu osobiście W. R. (1), posługujący się pseudonimem (...). W dniu zdarzenia oskarżony spożył alkohol w ilości 12 piw oraz 400 ml wódki.

W. R. (1) był pobudzony, zachowywał się głośno i zakłócał spokój przebywających wówczas na deptaku przechodniów, a także zaczepiał A. J. (2) i B. U. (1). W pewnym momencie U. Z. (1) zwrócił się do oskarżonego, uciszając go. Wówczas W. R. (1) wulgarnie zaczepił pokrzywdzonego, a następnie o godzinie 19:23 wstał z ławki i podszedł do niego, krzycząc i prowokując go słownie do starcia fizycznego. Narastające między mężczyznami napięcie oraz agresywne zachowanie W. R. (1) spowodowały, że U. Z. (1) uderzył oskarżonego ręką w twarz. Wtedy W. R. (1) zwrócił się do U. Z. (1) słowami „co ty kurwa do mnie?” wyciągnął nóż i zadał pokrzywdzonemu dwa ciosy: w klatkę piersiową i w brzuch. Do będących w zwarciu mężczyzn podbiegł A. J. (1), który ich rozdzielił. Wówczas zgromadzone na miejscu osoby zauważyły zranienia na brzuchu i klatce piersiowej U. Z. (1) oraz cieknącą ze zranień krew.

Dzięki reakcji naocznych świadków, U. Z. (1) niezwłocznie udzielono pierwszej pomocy, polegającej na uciskaniu ran i tamowaniu krwawienia ręcznikami papierowymi. Po chwili na miejsce zdarzenia przybył również zespół ratownictwa medycznego, który umieścił U. Z. (1) w karetce pogotowia, dokonał dalszego zaopatrzenia ran oraz podjął decyzję o przewiezieniu pokrzywdzonego do szpitala w W..

W międzyczasie W. R. (1) oddalił się z miejsca zdarzenia. Dysponując rysopisem sprawcy, funkcjonariusze policji udali się w kierunku, w którym podążył i ustalili, że udał się on do mieszkania przy ul. (...) w W., gdzie mieszkał wraz z babcią, L. J. (1). Po przyjściu do mieszkania W. R. (1) powiedział babci, że chyba będzie miał kłopoty.

Po chwili w mieszkaniu dokonano zatrzymania W. R. (1).

Z uwagi na wyczuwalną woń alkoholu z jego ust, oskarżonego przewieziono do szpitala w W. celem pobrania próbek krwi do badań toksykologicznych. Oskarżonego przebadano również urządzeniem Alkosensor z wynikiem 0,68 mg/l o godzinie 23:26, przy czym W. R. (1) odmówił podpisania protokołu z tego badania oraz powtórzenia pomiaru. Badanie toksykologiczne próbki krwi, pobranej od oskarżonego w dniu 22.08.2024 r. o godzinie 23:50 oraz w dniu 23.08.2024 r. o godzinie 00:05 (około 4,5 godziny po zdarzeniu) wykazało odpowiednio 1,4, a następnie 1,3 promila alkoholu etylowego we krwi.

W toku dalszych badań toksykologicznych ustalono, iż w próbce krwi pobranej od W. R. (1) stwierdzono obecność alprazolamu w stężeniu 38,3 ng/mL oraz śladowe ilości tramadolu, klonazepamu oraz jego metabolitu, 7-aminoklonazepamu, w stężeniach plasujących się poniżej dolnej granicy oznaczalności metody.

Częściowo wyjaśnienia W. R. (1)

k. 109-110

k. 114-115

k. 452v-453

Zeznania pokrzywdzonego U. Z. (1)

k. 86-89

k. 127-128

k. 500v-501

Protokół oględzin miejsca zdarzenia i szkic sytuacyjny

k. 12-14

Zeznania świadka D. Z.

k. 16-19a

k. 539-540

Zeznania świadka A. J. (1)

k. 21-22a

k. 501v-502v

Zeznania świadka B. U. (1)

k. 24-27a

k. 502v-503

Protokół zatrzymania rzeczy – zapisu monitoringu ze sklepu (...) przy ul. (...) w W.

k. 29-31

Zapis monitoringu

k. 32

k. 153

k. 155

k. 157

Protokół oględzin osoby U. Z. (1) oraz odzieży pokrzywdzonego

k. 33-36

Dokumentacja fotograficzna z oględzin osoby U. Z. (1), W. R. (1) oraz oględzin miejsca zdarzenia

k. 37-63

Zeznania świadka L. J. (1)

k. 67-68a

k. 453v-454

Protokół użycia (...)

k. 70

Protokół oględzin osoby

W. R. (1) oraz jego odzieży

k. 72-75

Protokół oględzin nagrania monitoringu

k. 76

k. 181-182

k. 204-205

k. 277-278

Protokół przeszukania miejsca zamieszkania W. R. (1) przy ul. (...) w W. w dniu 23.08.2024 r.

k. 99-101

Dokumentacja fotograficzna

k. 102-103

Wydruki z monitoringu

k. 132-140

k. 183-196

k. 206-217

k. 279-282

Protokół zatrzymania rzeczy – nagrania z monitoringu z budynku Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w W.

k. 150-152

Protokół zatrzymania rzeczy – nagrania z monitoringu sklepu (...) przy ul. (...) w W.

k. 158-160

Zeznania świadka B. S.

k. 161-163

k. 503-503v

Zeznania świadka J. O.

k. 167-169

k. 746v

Zeznania świadka A. R.

k. 173

k. 504

Zeznania świadka B. J.

k. 176-178

Zeznania świadka R. D.

k. 197-199

k. 555v-556

Protokoły pobrania i badania krwi W. R. (1)

k. 220-224

Zeznania świadka E. H.

k. 230-232

k. 544-546

Zeznania świadka D. H.

k. 237-239

k. 541-543

Zeznania świadka D. P.

k. 244-245

k. 504

Zeznania świadka B. U. (2)

k. 262-264

k. 505

Zeznania świadka H. J.

k. 269-271

Opinia z zakresu badań toksykologicznych

k. 353-354

Opinia z zakresu badań biologicznych

k. 360-367

Odpis aktu oskarżenia w sprawie (...)-0.Ds.(...).(...) Prokuratury Rejonowej w (...)

k. 709-717

Działanie W. R. (1) spowodowało u pokrzywdzonego U. Z. (1) uraz jamy brzusznej w postaci rany kłutej, penetrującej do jamy brzusznej i powodującej obfite krwawienie do światła jamy brzusznej i powodującej ranę wątroby w okolicy nadbrzusza prawego wymagającego leczenia operacyjnego oraz uraz klatki piersiowej w postaci rany kłutej, z drobnymi pęcherzykami gazu w tkance tłuszczowej okolicy sutka lewego.

Obrażenia ciała pokrzywdzonego powstały od działania narzędzi ostrych, ostrokrawędzistych lub od uderzenia się o takie narzędzia i mogły powstać w czasie i okolicznościach ujawnionych w toku postępowania, tj. na skutek zadania dwóch pchnięć nożem w jamę brzuszną i klatkę piersiową.

Zmiany urazowe stwierdzone u U. Z. (1) spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni. Sposób działania W. R. (1) polegający na zadaniu dwóch pchnięć nożem w okolicę jamy brzusznej i klatki piersiowej narażał pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo doznanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

Opinia sądowo-lekarska dot. obrażeń pokrzywdzonego U. Z. (1)

k. 315-318

k. 688v-689

Dokumentacja medyczna pokrzywdzonego U. Z. (1)

Załącznik do akt

W. R. (1) obecnie nie jest chory psychicznie w rozumieniu psychozy i nie był chory psychicznie tempore criminis. Oskarżony nie jest upośledzony umysłowo, nie stwierdzono u niego żadnych innych zakłóceń czynności psychicznych, które mogłyby mieć znaczenie orzecznicze w niniejszej sprawie, natomiast rozpoznano u niego zespół uzależnienia spowodowany używaniem alkoholu.

Tempore criminis W. R. (1) nie miał z przyczyn chorobowych zniesionej ani w znacznym stopniu ograniczonej zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. W krytycznym czasie W. R. (1) znajdował się pod wpływem alkoholu, przy czym jego upicie miało charakter prosty. Oskarżony może brać udział w toczącym się postępowaniu karnym i w aktualnym stanie psychicznym jest zdolny do samodzielnej i rozsądnej obrony.

Oskarżony jest całkowicie bezkrytyczny wobec swojego uzależnienia od alkoholu, dotychczasowe próby jego leczenia nie przyniosły pożądanego efektu.

Opinia sądowo-psychiatryczna

k. 306-313

k. 610v-611

W. R. (1) urodził się w (...) r., w chwili zdarzenia miał (...). Z. wykształcenie zawodowe, jest kawalerem, nie ma dzieci. W lipcu 2024 r., przed zdarzeniem, opuścił Zakład Karny. W przeszłości był wielokrotnie karany, w okresach między odbywaniem kar pozbawienia wolności nie pracował i mieszkał z babcią L. J. (1), nie partycypował w kosztach utrzymania domu. W najbliższym otoczeniu oskarżony postrzegany jest jako zdemoralizowany, nadużywający alkoholu, notorycznie łamiący przepisy prawa i agresywny, w tym w stosunku do własnej babci.

Wywiad środowiskowy

k. 320-321

k. 347-348

W. R. (1) choruje na padaczkę i zaburzenia lękowe. Oskarżony nie podjął leczenia w poradni zdrowia psychicznego, natomiast przyjmował leki przepisywane mu przez lekarza pierwszego kontaktu. Od 2019 r. W. R. (1) wydawano orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, przy czym ważność ostatniego z nich upłynęła w dniu 30.09.2022 r.

Dokumentacja medyczna oskarżonego W. R. (1)

k. 451

k. 493

k. 554

k. 609

Oskarżony był uprzednio wielokrotnie karany sądownie, w tym za czyny z art. 207 §1 k.k. na szkodę L. J. (1).

Zarzuconego mu czynu W. R. (1) dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) z dnia 2 kwietnia 2024r. w sprawie (...) za czyn m.in. z art. 207 §1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i wymierzono mu karę łączną roku pozbawienia wolności, którą odbywał m.in. w okresie od dnia 16 kwietnia 2023r. godz. 16:40 do dnia 23 października 2023r. godz. 15:00.

Dane o karalności

k. 77-82

Odpis wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia 5.10.2021 r. sygn. (...)

k. 97-98

Odpis wyroku Sądu Okręgowego we (...) z dnia 20.05.2025 r. sygn. (...)

k. 645

Odpis wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia 3.02.2025 r. sygn. (...) wraz z informacją o zarządzeniu wykonania wyroku

k. 646-647

Odpis wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia 2.04.2024 r. sygn. (...)

k. 648

Odpis wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 22.08.2024 r. sygn. (...)

k. 649

Informacja o pobytach W. R. (1) w jednostkach penitencjarnych

k. 650-653

Odpis wyroku łącznego Sądu Rejonowego w (...) z dnia 19.09.2022 r. sygn. (...)

k. 654

1.2.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

W. R. (1)

czyn przypisany w pkt. I. części dyspozytywnej wyroku

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Działanie przez oskarżonego w warunkach obrony koniecznej.

Zeznania pokrzywdzonego U. Z. (1)

k. 86-89

k. 127-128

k. 500v-501

Zeznania świadka D. Z.

k. 16-19a

k. 539-540

Zeznania świadka A. J. (1)

k. 21-22a

k. 501v-502v

Zeznania świadka B. U. (1)

k. 24-27a

k. 502v-503

Protokół oględzin osoby U. Z. (1) oraz odzieży pokrzywdzonego

k. 33-36

Dokumentacja fotograficzna z oględzin osoby U. Z. (1), W. R. (1) oraz oględzin miejsca zdarzenia

k. 37-63

Protokół oględzin osoby

W. R. (1) oraz jego odzieży

k. 72-75

Zeznania świadka B. S.

k. 161-163

k. 503-503v

Zeznania świadka J. O.

k. 167-169

k. 746v

Zeznania świadka A. R.

k. 173

k. 504

Zeznania świadka R. D.

k. 197-199

k. (...)-556

Zeznania świadka E. H.

k. 230-232

k. 544-546

Zeznania świadka D. H.

k. 237-239

k. 541-543

Zeznania świadka D. P.

k. 244-245

k. 504

Zeznania świadka B. U. (2)

k. 262-264

k. 505

Opinia sądowo-lekarska dot. obrażeń pokrzywdzonego U. Z. (1)

k. 315-318

k. 688v-689

Dokumentacja medyczna pokrzywdzonego U. Z. (1)

Załącznik do akt

Wywiad środowiskowy

k. 320-321

k. 347-348

Dane o karalności

k. 77-82

Odpisy orzeczeń wydanych wobec W. R. (1)

k. 97-98

k. 645-654

2.  OCena DOWOdów

2.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

Częściowo wyjaśnienia W. R. (1)

Do oceny wiarygodności wyjaśnień W. R. (1) zdaniem Sądu należało podejść ostrożnie i z zachowaniem odpowiedniej dozy krytycyzmu, mając na uwadze to, że zmieniały się one w toku postępowania i były przez to wewnętrznie niespójne. Przedstawiona przez oskarżonego wersja wydarzeń była ponadto zasadniczo sprzeczna z ustaleniami poczynionymi w oparciu o zeznania świadków oraz nagrania z monitoringu.

Sąd za wiarygodną uznał przede wszystkim tę część wyjaśnień W. R. (1), w której przyznał się on do popełnienia zarzuconego mu czynu. Sprawstwo oskarżonego w zakresie dwukrotnego uderzenia nożem U. Z. (1) nie budziło w niniejszej sprawie wątpliwości Sądu, albowiem okoliczność ta jednoznacznie wynikała z zeznań licznych, naocznych świadków zdarzenia, a nadto pośrednio z nagrań z monitoringu. W pozostałej części Sąd uwzględnił wyjaśnienia W. R. (1) jako wiarygodne wyłącznie w zakresie, w jakim znajdowały one potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym.

Sąd przyjął również za wiarygodną podaną przez oskarżonego wersję, zgodnie z którą nóż kuchenny, którym posłużył się w trakcie zdarzenia, nosił przy sobie zwyczajowo, w celu otwarcia drzwi wejściowych do swojego budynku mieszkalnego. Oskarżony w toku postępowania konsekwentnie wskazywał, że często gubił klucze do domu, a z uwagi na problemy ze słuchem L. J. (1), kobieta nie słyszała gdy dzwonił dzwonkiem do drzwi. Z tej przyczyny oskarżony miał w zwyczaju nosić przy sobie nóż kuchenny, którym podważał zamek w drzwiach wejściowych, wchodząc do domu. Sąd miał na uwadze iż takie tłumaczenie W. R. (1) przedstawiał również w okresie poprzedzającym zdarzenie, gdy był o ten fakt pytany przez przypadkową osobę – o czym zeznaje świadek B. J.. W ocenie Sądu nie było zatem podstaw do przyjęcia, iż zabranie z domu noża w dniu zdarzenia świadczy o planowaniu ataku na U. Z. (1) lub jakąkolwiek inną osobę. Jakkolwiek jest to zachowanie nietypowe, a przy tym budzące spore zastrzeżenia (szczególnie z uwagi na ustaloną w toku wywiadu środowiskowego tendencję W. R. (1) do agresji, zwłaszcza po spożyciu alkoholu), tak jednak nie znaleziono podstaw do zakwestionowania prawdomówności oskarżonego w tym aspekcie jego wyjaśnień, zwłaszcza w kontekście reguły z art. 5 §2 k.p.k.

Zeznania pokrzywdzonego U. Z. (1)

Sąd uznał zeznania pokrzywdzonego za wiarygodne, albowiem były one wewnętrznie spójne i logiczne, a nadto korespondowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie i uznanym za wiarygodny materiałem dowodowym. Sąd miał przy tym na względzie fakt, iż U. Z. (1) jako pokrzywdzony działaniem W. R. (1) w chwili zdarzenia znajdował się pod wpływem silnego stresu i lęku, co w sposób oczywisty wpływało na procesy spostrzegania i zapamiętywania. Stąd, zdaniem Sądu, pojawiające się w zeznaniach pokrzywdzonego drobne rozbieżności, jak również powoływanie się przez niego na niepamięć, nie rzutują negatywnie na ocenę jego wiarygodności. W ocenie Sądu właśnie fakt, iż U. Z. (1) pomimo upływu czasu pozostaje mocno poruszony zaistniałym zdarzeniem świadczy o tym, że jego relacja procesowa jest spontaniczna i szczera. Sąd miał również na uwadze, iż w składanych zeznaniach U. Z. (1) nie pomijał faktu, iż w trakcie konfrontacji z W. R. (1) uderzył oskarżonego w twarz – co zdaniem Sądu świadczy o tym, iż pokrzywdzony nie starał się bagatelizować własnego zachowania. Pokrzywdzony nie miał również żadnego powodu, aby bezpodstawnie obciążać W. R. (1). Przebieg kłótni między mężczyznami, zakończony zadaniem U. Z. (1) dwóch ciosów nożem, został ustalony w oparciu o nagrania z monitoringu oraz zeznania licznych, naocznych świadków zdarzenia i jest on zbieżny z wersją podawaną przez U. Z. (1), nadto opinia z zakresu medycyny sądowej wskazuje, że obrażenia pokrzywdzonego mogły powstać w opisywanych przez niego okolicznościach. Świadkowie opisywali U. Z. (1) jako spokojnego, przyjaznego i dobrego człowieka, stąd zdaniem Sądu nie było podstaw do przyjęcia, aby to pokrzywdzony zachowywał się agresywnie i spowodował potrzebę działania przez W. R. (1) w warunkach obrony koniecznej. W kontekście całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu Sąd ocenił zatem zeznania U. Z. (1) jako wiarygodne.

Protokół oględzin miejsca zdarzenia i szkic sytuacyjny

Wiarygodność dowodu nie budziła wątpliwości Sądu. Opis miejsca zdarzenia przedstawiony w protokole i na szkicu sytuacyjnym koresponduje z jego obrazem utrwalonym na nagraniach z monitoringu.

Zeznania świadków: D. Z.,

A. J. (1),

B. U. (1),

B. S.,

J. O.,

A. R.,

R. D.,

E. H.,

D. H.,

D. P.,

B. U. (2)

Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania wiarygodności zeznań wymienionych świadków, albowiem były one logiczne, konsekwentne i zasadniczo spójne zarówno wewnętrznie, jak i ze sobą nawzajem, a nadto ich treść była zgodna z przebiegiem zdarzenia utrwalonym na nagraniach z monitoringu. Wskazać przy tym należało, że wymienione osoby były naocznymi świadkami zdarzenia – wobec czego przedstawione przez nich relacje były z perspektywy Sądu szczególnie istotne procesowo i charakteryzowały się wysokim walorem dowodowym. Pomimo dysponowania nagraniami z monitoringu, pozostały materiał dowodowy nie pozwolił jednoznacznie rozstrzygnąć dokładnego przebiegu fizycznego starcia między W. R. (1) i U. Z. (1) oraz treść ich wcześniejszej wymiany zdań – zabezpieczone nagrania nie posiadały dźwięku, zaś punkt kulminacyjny zdarzenia znajdował się poza kadrem kamery. Z tej przyczyny to relacje naocznych świadków zdarzenia stanowiły dla Sądu kluczowe źródło wiedzy odnośnie szczegółów jego przebiegu. W tym zakresie zeznania wymienionych świadków, którzy w chwili zdarzenia znajdowali się w różnych miejscach deptaku i obserwowali działanie W. R. (1) z różnej perspektywy, uzupełniały się wzajemnie i pozwoliły w sposób pełny odtworzyć przebieg zdarzenia. Sąd miał przy tym również na uwadze, iż poszczególni świadkowie znali się wzajemnie, wobec czego identyfikowali swoje wizerunki na okazywanych im nagraniach z monitoringu, zaś opisując przebieg wydarzeń w sposób konkretny i pewny odnosili się do personaliów znanych sobie osób. W oparciu o relację świadków ustalono również, że W. R. (1) znany był w środowisku lokalnym pod pseudonimem (...), co pozwoliło jednoznacznie rozstrzygnąć, że nawet relacje osób, które nie znały pełnych danych oskarżonego odnosiły się do jego osoby.

Zeznania wskazanych świadków posłużyły Sądowi przede wszystkim do ustalenia, że przyczyną agresji ze strony W. R. (1) było zwrócenie mu przez U. Z. (1) uwagi, aby ten zachowywał się cicho i nie zakłócał spokoju przechodniów. Z relacji świadków w sposób jednoznaczny wynika, że reakcja oskarżonego była całkowicie nieadekwatna do sytuacji, albowiem po słowach U. Z. (1) oskarżony ruszył w jego kierunku, prowokując do konfrontacji fizycznej. Kiedy zaś U. Z. (1) podjął próbę obrony przed oskarżonym, W. R. (1) wyciągnął zza paska nóż i dwukrotnie ugodził nim pokrzywdzonego w tułów. Świadkowie wskazywali również, iż po ataku na pokrzywdzonego W. R. (1) był oszołomiony, jednak jego reakcja nie wskazywała, aby w szczególny sposób przejął się dalszym losem pokrzywdzonego, po chwili zaś uciekł z miejsca zdarzenia.

Sąd miał przy tym na uwadze fakt, że charakter zdarzenia mógł spowodować u części świadków stres i strach, co wpłynęło na chaotyczną treść składanych zeznań, jak również to, iż w grupie świadków znajdowały się osoby w podeszłym wieku, które na dalszym etapie postępowania wskazywały na problemy ze słuchem lub z pamięcią. Z tej przyczyny Sąd uznał, iż drobne rozbieżności w zeznaniach świadków wynikają z faktu, iż zdarzenie miało charakter dynamiczny, zaś powoływanie się na niepamięć jest związane z upływem czasu od dnia zdarzenia. Okoliczności te zdaniem Sądu nie świadczą jednak o braku wiarygodności wymienionych świadków, lecz wskazują, że zeznawali oni w sposób spontaniczny i szczery.

Protokół zatrzymania rzeczy – zapisu monitoringu ze sklepu (...) przy ul. (...) w W.

Zapis monitoringu

Protokół oględzin nagrania monitoringu

Wydruki z monitoringu

Protokół zatrzymania rzeczy – nagrania z monitoringu z budynku Komendy Powiatowej Straży Pożarnej w W.

Protokół zatrzymania rzeczy – nagrania z monitoringu sklepu (...) przy ul. (...) w W.

Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawdziwości i wiarygodności wskazanych dowodów. Załączone do akt sprawy nagrania w sposób obiektywny dokumentują przebieg zdarzenia z dnia 22 sierpnia 2024 r. – co w niniejszej sprawie było szczególnie istotne z uwagi na rozbieżności w tym zakresie, stwierdzone w wyjaśnieniach W. R. (1) oraz zeznaniach pokrzywdzonego U. Z. (1) i innych świadków w sprawie. Sąd miał przy tym na uwadze, iż zabezpieczone nagrania charakteryzowały się wysoką jakością obrazu, co umożliwiło dokładnie utrwalenie wizerunku uczestników zdarzenia oraz jego przebieg w ramach nagrywanych kadrów.

Nagranie z monitoringu sklepu (...) utrwaliło sytuację, w której o godzinie 19:23 W. R. (1) wstaje z ławki znajdującej się po przeciwnej stronie ulicy i podchodzi do siedzącego na ławce przy sklepie (...), ten zaś po chwili wstaje i uderza napastnika w twarz. Z uwagi na kadr kamery, zabezpieczone nagranie nie dokumentuje ciosów, jakie oskarżony zadał pokrzywdzonemu, jednak chwilę później U. Z. (1) z powrotem pojawia się w obrębie kadru, a na jego koszuli widoczne są ciemnoczerwone plamy oraz cieknąca substancja. W zapisie monitoringu widoczna jest sytuacja, gdy pokrzywdzony podnosi koszulę do góry i ujawnia odniesione obrażenia – ranę klatki piersiowej i brzucha.

Nagranie z monitoringu budynku Straży Pożarnej pokazało drogę ucieczki W. R. (1), który po ataku na U. Z. (1) udał się do swojego mieszkania przy ul. (...) w W., sąsiadującego z jednostką Straży Pożarnej. Nagranie utrwaliło ponadto sytuację, w której W. R. (1) nagle zatrzymuje się i chowa trzymany w prawej ręce przedmiot w okolice pasa z tyłu. Szczegółowy wygląd wskazanego przedmiotu nie jest na nagraniu widoczny, Sąd miał natomiast na względzie, iż zgodnie z twierdzeniami świadków – a także wyjaśnieniami samego W. R. (1) – oskarżony miał w zwyczaju nosić w taki sposób nóż.

Zapisy monitoringu ze sklepu (...) oraz monitoringu miejskiego zdaniem Sądu charakteryzowały się stosunkowo najmniejszym walorem dowodowym. Nagrania te nie utrwaliły bowiem przebiegu samego zdarzenia, natomiast widoczna jest na nich ławka, na której przed atakiem na U. Z. (1) siedział oskarżony W. R. (1) oraz ujęcie dojścia na deptak przy ul. (...) w W.. Na podstawie przedmiotowych nagrań, w zestawieniu z pozostałymi dowodami, ustalono wygląd sprawcy oraz jego zachowanie przed zdarzeniem.

Protokół oględzin osoby U. Z. (1) oraz odzieży pokrzywdzonego

Protokół oględzin osoby

W. R. (1) oraz jego odzieży

Dokumentacja fotograficzna

Dowody nie budzą zastrzeżeń Sądu. Nie doszukano się podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności wskazanych protokołów oględzin, albowiem czynności te były celowe i uzasadnione, zaś sposób ich przeprowadzenia – prawidłowy i zgodny z adekwatnymi normami proceduralnymi.

W trakcie oględzin osoby oskarżonego ujawniono na jego dłoniach ślady, z których pobrano materiał biologiczny do dalszych badań. W toku oględzin z udziałem pokrzywdzonego, na jego spodniach i obuwiu wzrokowo ujawniono ślady substancji koloru brunatnego, jednak U. Z. (1) odmówił wydania tych elementów odzieży do dalszych badań. W toku czynności od siostry pokrzywdzonego zabezpieczono do dalszych badań koszulę, którą U. Z. (1) miał na sobie w chwili zdarzenia, ujawniając na jej powierzchni rozcięcie oraz ślady substancji brunatnego.

W załączeniu do protokołów oględzin sporządzono również dokumentację fotograficzną, utrwalającą wizerunki W. R. (1) i U. Z. (1) oraz ślady znajdujące się na ich ciałach, odzieży i obuwiu, a także miejsce zdarzenia oraz znajdujące się tam ślady krwawe.

Zeznania świadka L. J. (1)

Sąd uwzględnił zeznania świadka jako wiarygodne, mając zarazem na uwadze z jednej strony fakt, iż L. J. (2) nie była bezpośrednim, naocznym świadkiem zdarzenia, zaś z drugiej – relację rodzinną, łączącą świadka z oskarżonym. W zeznaniach L. J. (1) Sąd widział bardzo silną tendencję do przedstawiania W. R. (1) w jak najlepszym świetle, bagatelizowania jego problematycznych zachowań i usprawiedliwiania ich m.in. problemami zdrowotnymi oskarżonego w dzieciństwie. Jednocześnie świadek, zdaniem Sądu, w sposób szczery i wiarygodny opisywała te okoliczności sprawy, które były jej wiadome, a konkretnie zachowanie W. R. (1) po zdarzeniu. L. J. (2) konsekwentnie zeznawała, że jej wnuk wrócił do domu roztrzęsiony, łapał się za głowę i w rozmowie przyznawał, że zrobił „coś złego”.

Protokół użycia (...)

Protokoły pobrania i badania krwi W. R. (1)

Brak podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności dowodów. Zgodnie z protokołem badania alkomatem, wynik pomiaru dokonanego u W. R. (1) w dniu 22.08.2024 r. o godzinie 23:26 wynosił 0,68 mg alkoholu na litr wydychanego powietrza. Z kolei zgodnie z protokołami badania krwi pobranej od oskarżonego, na podstawie próbek pobranych w dniu 22.08.2024 r. o godzinie 23:50 oraz w dniu 23.08.2024 r. o godzinie 00:05, stwierdzono u W. R. (1) zawartość alkoholu etylowego we krwi na poziomie odpowiednio 1,4, a następnie 1,3 promila. Mając na uwadze, że wynik pomiaru zawartości alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu na poziomie 0,10 mg/l odpowiada wynikowi 0,21 promila alkoholu etylowego we krwi, Sąd stwierdził że wyniki pomiarów wykonanych u oskarżonego W. R. (1) na przestrzeni około 40 minut korelują ze sobą, a wobec tego są wiarygodne.

Protokół przeszukania miejsca zamieszkania W. R. (1) przy ul. (...) w W. w dniu 23.08.2024 r.

Dokumentacja fotograficzna

Brak było podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności dowodu w postaci protokołu przeszukania mieszkania oskarżonego w dniu 23.08.2024 r. oraz sporządzonej w trakcie tej czynności dokumentacji fotograficznej. Czynność przeszukania była celowa i uzasadniona, w szczególności w świetle wyjaśnień oskarżonego, który potwierdził, że w mieszkaniu znajduje się nóż, którym zadano ciosy pokrzywdzonemu, a także wskazał jego położenie. Prawidłowość i zasadność ponownego przeszukania miejsca zamieszkania W. R. (1) nie została zakwestionowana w toku postępowania przygotowawczego, wobec czego Sąd również nie miał wątpliwości co do przebiegu wskazanej czynności oraz waloru dowodowego ujawnionego w jej toku przedmiotu w postaci noża, stanowiącego następnie dowód rzeczowy w niniejszym postępowaniu karnym.

Zeznania świadków:

B. J.,

H. J.

Sąd ocenił zeznania wskazanych osób jako wiarygodne, mając zarazem na uwadze, że żadna z kobiet nie była naocznym świadkiem ataku W. R. (1) na U. Z. (1), wobec czego wartość dowodowa ich zeznań była adekwatnie mniejsza, niż bezpośrednich uczestników zdarzenia. B. J. i H. J. w dniu 22 sierpnia 2024 r. pracowały jako sprzedawczynie w sklepie (...), znajdującym się przy deptaku na ul. (...) w W.. Kobiety zeznały, że oskarżony był w tym sklepie w dniu zdarzenia około godziny 15:00, chciał kupić alkohol i był „nabuzowany”. Następnie obie sprzedawczynie zgodnie zeznały, że po godzinie 19:00 do sklepu wbiegł mężczyzna proszący o ręczniki papierowe, mówiąc że na zewnątrz doszło do ataku i trzeba zatamować krwawienie pokrzywdzonego. Po zakończeniu obsługi klientów, kobiety wyszły przed sklep i widziały zranionego U. Z. (1) oraz osoby tamujące jego krwawienie ręcznikami papierowymi. Treść zeznań świadków jest w pełni zgodna z ustaleniami dokonanymi w oparciu o pozostały, uznany za wiarygodny, materiał dowodowy.

Sąd zwrócił przy tym uwagę, że świadek B. J. opisała mającą miejsce w przeszłości sytuację, w której zauważyła, że W. R. (1) nosi przy sobie nóż wetknięty za pasek do spodni. Zapytany o cel, odparł że używa go do otwierania drzwi wejściowych. Tożsame tłumaczenie posiadania przy sobie noża w dniu zdarzenia oskarżony przedstawiał również w niniejszym postępowaniu, wobec czego w powyższym zakresie zeznania B. J. okazały się dodatkowo przydatne do weryfikacji wiarygodności oskarżonego.

Opinia z zakresu badań toksykologicznych

Brak podstaw do kwestionowania konkluzji przedstawionej w sporządzonej przez uprawnionego specjalistę, a w swej treści pełnej i zrozumiałej opinii. W pobranej od W. R. (1) próbce krwi biegły z zakresu toksykologii stwierdził obecność alprazolamu, tramadolu, klonazepamu oraz jego metabolitu, 7-aminoklonazepamu.

Jak wskazał biegły, alprazolam jest substancją czynną obecną w produktach leczniczych o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym oraz nasennym, przy czym produkty te dostępne są wyłącznie z przepisu lekarza. Wyznaczone w badanej próbce krwi stężenie alprazolamu mieści się w zakresie dawek terapeutycznych. S., również wydawany z przepisu lekarza, jest lekiem o silnym i długotrwałym działaniu przeciwdrgawkowym i przeciwlękowym. Wyznaczone w badanej próbce krwi stężenie klonazepamu mieści się poniżej dolnej granicy zakresu dawek terapeutycznych. Tramadol jest środkiem leczniczym o działaniu przeciwbólowym, również wydawanym wyłącznie z przepisu lekarza, przy czym wyznaczone w badanej próbce krwi stężenie tramadolu plasuje się poniżej dolnej granicy zakresu dawek terapeutycznych.

W kontekście powyższych badań za wiarygodne uznano informacje zawarte w dokumentacji medycznej oskarżonego oraz wywiadzie środowiskowym, z których wynika, że W. R. (1) przyjmuje określone farmaceutyki (przepisywane przez lekarza pierwszego kontaktu) w związku z padaczką poalkoholową i zaburzeniami lękowymi. Z uwagi na wyznaczone przez biegłego stężenia opisanych wyżej substancji brak było zarazem podstaw do przyjęcia, aby oskarżony przyjmował wskazane leki w celu odurzenia i niezgodnie ze wskazaniami medycznymi, a wobec tego przyjęto, że ich obecność w organizmie W. R. (1) nie miała negatywnego wpływu na jego zachowanie tempore criminis.

Opinia z zakresu badań biologicznych

Sąd przyjął opinię z zakresu badań biologicznych za wiarygodny dowód w sprawie, bowiem jej treść nie budziła wątpliwości, była jasna i spójna.

W toku przeprowadzonych badań pobrano próbki w postaci wymazu z górnej i dolnej krawędzi ostrza oraz wymazu z krawędzi zakończenia rękojeści noża, zabezpieczonego w mieszkaniu W. R. (1) w dniu 23.08.2024 r. W materiale biologicznym pobranym z krawędzi ostrza ujawniono żeński profil genetyczny oraz domieszki DNA, mogące pochodzić od co najmniej jednej innej osoby. Domieszki te nie kwalifikowały się do dalszej analizy, zaś materiał genetyczny zawarty w wyżej wymienionym materiale dowodowym wykazywał oznaki degradacji.

W materiale pobranym z rękojeści noża ujawniono mieszaninę DNA, mogącą pochodzić od co najmniej dwóch osób. Na podstawie przeprowadzonej analizy biegli stwierdzili, że prawdopodobieństwo iż w mieszaninie DNA ujawnionej na rękojeści noża znajduje się materiał genetyczny W. R. (1) i jednej innej osoby jest 244.483 razy większe, niż hipoteza alternatywna – że materiał genetyczny pochodzi od dwóch osób, z których żadna nie jest oskarżonym.

Dokonując analizy powyższych wniosków w oparciu o pozostały materiał dowodowy Sąd stwierdził, że nóż zabezpieczony w dniu 23.08.2024 r. w mieszkaniu W. R. (1) stanowił narzędzie, z użyciem którego oskarżony popełnił zarzucone mu przestępstwo. Degradacja materiału genetycznego ujawnionego na zabezpieczonym przedmiocie, a także stwierdzenie na jego powierzchni obecności żeńskiego materiału, w zestawieniu z brakiem DNA pochodzącego od pokrzywdzonego zdaniem Sądu nakazuje wnioskować, że nóż ten został wyczyszczony po jego użyciu przez W. R. (1) – z dużą dozą prawdopodobieństwa nieświadomie, przez zamieszkującą z oskarżonym babcię.

Opinia sądowo-lekarska dot. obrażeń U. Z. (1)

Dokumentacja medyczna pokrzywdzonego

Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania konkluzji przedstawionych w opinii z zakresu medycyny sądowej, albowiem została ona sporządzona przez wykwalifikowanego biegłego, a w swej treści jest szczegółowa i zrozumiała. Wnioski z opinii pisemnej biegły podtrzymał również w toku rozprawy w dniu 17 listopada 2025 r., podkreślając, że ciosy zadane pokrzywdzonemu przez W. R. (1) bezpośrednio narażały go na utratę życia – zaś brak wystąpienia takiego skutku wynikał z udzielenia U. Z. (1) niezwłocznej pomocy medycznej.

Dokumentacja medyczna pokrzywdzonego nie budziła zastrzeżeń.

Opinia sądowo-psychiatryczna dot. W. R. (1)

Brak podstaw do kwestionowania konkluzji przedstawionych w sporządzonej przez uprawnionych specjalistów, a w swej treści szczegółowych, zrozumiałych i pełnych opinii.

Na podstawie dokumentacji zawartej w aktach sprawy oraz badania oskarżonego biegli z zakresu psychiatrii nie stwierdzili u oskarżonego choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego, oceniając ponadto, iż udzielony przez W. R. (1) wywiad dał podstawy do rozpoznania u niego uzależnienia alkoholowego. Jednocześnie oskarżony zna swój sposób reagowania na spożyty alkohol, zna i rozumie obowiązujące normy społeczne i prawne.

Tempore criminis w odniesieniu do stawianego zarzutu W. R. (1) nie miał z przyczyn chorobowych zniesionej ani w znacznym stopniu ograniczonej zdolności rozumienia znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem.

W toku rozprawy w dniu 2 czerwca 2025 r. biegłe podtrzymały swoją pisemną opinię, uwzględniając również dokumentację medyczną W. R. (1) składaną w międzyczasie przez jego obrońcę do akt postępowania. Biegłe podkreśliły, że stwierdzone u oskarżonego zaburzenia zdrowia psychicznego nie mają wpływu na ocenę jego poczytalności w zakresie zarzuconego mu czynu.

Dokumentacja medyczna oskarżonego W. R. (1)

Brak podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności dowodu.

Dokumentacja medyczna potwierdza fakt rozpoznania u W. R. (1) zespołu lękowo-depresyjnego, co koreluje również z informacjami uzyskanymi w drodze wywiadu środowiskowego oraz wnioskami z opinii toksykologicznej. W świetle wniosków z opinii biegłych psychiatrów nie było podstaw do przyjęcia, aby stwierdzone u W. R. (1) zaburzenia uzasadniały przyjęcie, iż tempore criminis miał on zniesioną lub w stopniu znacznym ograniczoną poczytalność.

Oceny tej nie zmienia również przedłożona przez obrońcę w toku rozprawy dokumentacja medyczna – karta informacyjna leczenia szpitalnego oskarżonego w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we U.. Z przedstawionego dokumentu wynika wprawdzie (na co powołuje się obrońca), że u W. R. (1) stwierdzono zaburzenia psychiczne spowodowane nadużyciem alkoholu, natomiast miały one postać zespołu abstynencyjnego, a zatem fizycznych i psychicznych objawów występujących po zaprzestaniu spożywania alkoholu przez osobę uzależnioną. Tego rodzaju zaburzenia charakteryzują się okresowym trwaniem, do momentu zakończenia detoksykacji organizmu i w postaci niepowikłanej trwają kilka dni. Co znamienne, przedłożony przez obrońcę dokument dotyczy okresu między 6 a 10 sierpnia 2020 r., a zatem 4 lata przez zdarzeniem – wobec czego ówczesne rozpoznanie pozostaje irrelewantne z perspektywy oceny poczytalności oskarżonego tempore criminis.

Wywiad środowiskowy dot. W. R. (1)

Brak podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności dowodu.

Odpis aktu oskarżenia w sprawie (...)-0.Ds.(...).(...) Prokuratury Rejonowej w (...)

Brak podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności dowodu.

Dane o karalności

Odpis wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia 5.10.2021 r. sygn. (...)

Odpis wyroku Sądu Okręgowego we (...) z dnia 20.05.2025 r. sygn. (...)

Odpis wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia 3.02.2025 r. sygn. (...) wraz z informacją o zarządzeniu wykonania wyroku

Odpis wyroku Sądu Rejonowego w (...) z dnia 2.04.2024 r. sygn. (...)

Odpis wyroku Sądu Okręgowego we (...) z dnia 22.08.2024 r. sygn. (...)

Informacja o pobytach W. R. (1) w jednostkach penitencjarnych

Odpis wyroku łącznego Sądu Rejonowego w (...) z dnia 19.09.2022 r. sygn. (...)

Brak podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności dowodów.

Na podstawie wymienionych dokumentów ustalono, iż przypisanego mu czynu W. R. (1) dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa.

2.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Częściowo wyjaśnienia W. R. (1)

Sąd odrzucił zasadniczą część wyjaśnień oskarżonego, w zakresie odnoszącym się do przyczyn i opisu przebiegu zdarzenia, uznając – w ślad za pozostałym zgromadzonym w sprawie i uznanym za wiarygodny materiałem dowodowym – iż treść tych wyjaśnień stanowi wyłącznie jego linię obrony, obliczoną na zminimalizowanie odpowiedzialności karnej. Z dużą dozą ostrożności i krytycyzmu Sąd podszedł do utrzymywanej przez W. R. (1) wersji, jakoby w trakcie zdarzenia miał on bronić się przed atakiem ze strony U. Z. (1), co miałoby uzasadniać przyjęcie działania przez niego w warunkach obrony koniecznej. Sąd miał wprawdzie na uwadze, że pokrzywdzony uderzył W. R. (1) w twarz, jednak – jak jednoznacznie ustalono w toku prowadzonego postępowania – nastąpiło to w odpowiedzi na agresywne i wulgarne zachowanie samego oskarżonego. Sąd rozważył również podnoszone przez oskarżonego i obrońcę argumenty odnoszące się do stwierdzonych u W. R. (1) w dzieciństwie zaburzeń lękowych, a także mającego miejsce około 2 miesiące przed zdarzeniem ataku nożem, w którym to W. R. (1) został pokrzywdzony. Okoliczności te miały uzasadniać twierdzenia oskarżonego, że w trakcie zdarzenia z dnia 22 sierpnia 2024 r. działał pod wpływem silnego strachu o własne zdrowie i bezpieczeństwo. W ocenie Sądu twierdzenia te nie były wiarygodne i stanowiły wyłączenie element strategii procesowej, ukierunkowanej na przyjęcie, iż W. R. (1) działał w warunkach art. 25 k.k., względnie art. 148 §4 k.k. Analiza okoliczności niniejszej sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego nie dała podstaw do przyjęcia, aby zachowanie U. Z. (1) (zwrócenie oskarżonemu uwagi) stanowiło zamach w rozumieniu art. 25 §1 k.k. Z kolei późniejsze uderzenie oskarżonego w twarz stanowiło bezpośrednią odpowiedź na zainicjowane przez W. R. (1) starcie fizyczne, stąd to właśnie ten element konfrontacji między mężczyznami należało uznać za działanie w warunkach obrony koniecznej. Ustalony stan faktyczny nie dawał również podstaw do przyjęcia, aby silne wzburzenie W. R. (1) było usprawiedliwione okolicznościami. Z opisanych wyżej przyczyn, wyjaśnienia oskarżonego w tym aspekcie uznano za niewiarygodne. Powyższej tezie przeczą również oświadczenia W. R. (1), że „nie wie co w niego wstąpiło” i zadając ciosy U. Z. (1) działał „odruchowo”. Powyższe świadczy bowiem o utracie kontroli nad własnym zachowaniem, nie zaś o działaniu w obronie własnej – które może być wprawdzie instynktowne, niemniej jednak jego intensywność jest z reguły adekwatna do poziomu niebezpieczeństwa. W takiej sytuacji broniący się ma świadomość, że gdyby pozostał bierny – byłby narażony na dalsze ataki, a wobec tego jego obrona była niezbędna dla zachowania własnego bezpieczeństwa – co jest stanem zupełnie odmiennym od opisywanego przez oskarżonego, który utrzymywał, że „nie wie co się z nim działo”. Oskarżony nie tłumaczy ponadto w żaden racjonalny sposób, dlaczego zwrócenie mu uwagi przez znacznie starszego od niego U. Z. (1) miało wzbudzić w nim poczucie tak dużego zagrożenia, że zasadne było bronienie się przed tym w drodze fizycznego starcia – które W. R. (1) zainicjował, ruszając w stronę pokrzywdzonego. Należy również podkreślić, że po uderzeniu W. R. (1) w twarz pokrzywdzony nie zadawał mu dalszych ciosów, wobec czego eskalowanie agresji przez oskarżonego nie było uzasadnione. Akceptacji Sądu w żadnej mierze nie znajdują również sugestie oskarżonego, jakoby uderzenie go w twarz przez U. Z. (1) stanowiło usprawiedliwienie dla dwukrotnego dźgnięcia pokrzywdzonego nożem. Wbrew intencjom oskarżonego i obrońcy, w ocenie Sądu stanowi to wręcz okoliczność obciążającą – zważywszy na stwierdzone u oskarżonego uzależnienie od alkoholu oraz tendencję do agresji po jego spożyciu, a także wielokrotną karalność (co świadczy o zdemoralizowaniu i braku perspektyw co do resocjalizacji) powtarzane przez niego wielokrotnie stwierdzenie, iż ciosy nożem zadał U. Z. (1) „odruchowo” świadczy jedynie o braku refleksji nad własnym nałogiem, jego konsekwencjami oraz lekceważącym stosunkiem do tak elementarnych wartości jak bezpieczeństwo, zdrowie i życie.

Sąd odrzucił również te twierdzenia oskarżonego, w których podawał on że U. Z. (1) był pijany „w sztok”, siedział na ławce z równie nietrzeźwymi kolegami i wulgarnie zaczepiał oskarżonego, który próbował go uspokoić. Zgodnie z własnymi twierdzeniami, sam W. R. (1) miał być przy tym trzeźwy. Powyższe twierdzenia stoją w sprzeczności z relacją naocznych świadków zdarzenia, nagraniem z monitoringu, dokumentacją medyczną pokrzywdzonego oraz badaniem na zawartość alkoholu we krwi i wydychanym powietrzu oskarżonego. Jak bowiem ustalono na podstawie powyższych dowodów, U. Z. (1) w dniu zdarzenia spożył alkohol w postaci dwóch piw, jednak miało to miejsce jeszcze przed udaniem się na deptak przy ul. (...). Na ławce siedział w towarzystwie swojej matki oraz dwóch jej koleżanek, w pobliżu znajdowało się również kilkoro znanych mu mężczyzn, natomiast żadna z tych osób nie była „pijana w sztok”, nie zachowywała się agresywnie i nie zaczepiała przechodniów. Z kolei W. R. (1) w dniu zdarzenia spożył dużą ilość alkoholu (do protokołu badania alkomatem podał 12 piw i 400 ml wódki), zaś badania wykonane po blisko 4 godzinach od zdarzenia wykazało stężenie alkoholu etylowego na poziomie około 0,68 mg/l w wydychanym powietrzu i 1,4 promila we krwi. Mając na uwadze powyższe, Sąd ocenił twierdzenia W. R. (1) iż we własnej ocenie nie był pijany, jako gołosłowne i wynikające ze stwierdzonej również w opinii sądowo-psychiatrycznej tendencji oskarżonego do bagatelizowania swojego uzależnienia od alkoholu.

Protokół zatrzymania osoby – W. R. (1)

(k. 3-4)

Protokół przeszukania miejsca zamieszkania W. R. (1) przy ul. (...) w W. w dniu 22.08.2024 r.

(k. 65-66)

Nie kwestionując wiarygodności wskazanych dokumentów Sąd stwierdził, że nie miały one znaczenia dla czynienia ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie – a zatem są nieprzydatne pod kątem dowodowym. W trakcie czynności zatrzymania W. R. (1) oraz przeszukania miejsca jego zamieszkania, przy osobie oskarżonego oraz w zajmowanym przez niego lokalu nie ujawniono śladów ani przedmiotów mogących mieć związek z prowadzonym postępowaniem karnym.

Zeznania świadka M. J.

(k. 142-145)

Sąd nie uwzględnił dowodu z zeznań wskazanego świadka, albowiem osoba ta nie posiadała żadnej przydatnej wiedzy o okolicznościach objętych przedmiotem postępowania. M. J. była właścicielką sklepu (...), pod którym miało miejsce zdarzenie, natomiast nie była jego bezpośrednim (naocznym) świadkiem. Wszelkie informacje o zdarzeniu z udziałem W. R. (1) i U. Z. (1), jakie posiada M. J., pochodzą od innych osób oraz z nagrania z monitoringu, jakie świadek przekazała funkcjonariuszom policji. Zważywszy zatem na fakt, iż zeznania M. J. stanowiły dowód pochodny, zaś okoliczności, o jakich świadek zeznaje ustalono w niniejszym postępowaniu w oparciu o dowody bezpośrednie, Sąd uznał iż relacja wskazanego świadka – jakkolwiek wiarygodna – nie stanowiła przydatnego dowodu w niniejszym postępowaniu.

Zeznania świadka U. A.

(k. 255-257

k. 577v-578)

Sąd nie miał zastrzeżeń do wiarygodności i prawdziwości zeznań wskazanego świadka, natomiast stwierdził, że nie miały one istotnego znaczenia dla czynienia ustaleń faktycznych w sprawie, a wobec tego uznał ten dowód za nieprzydatny w prowadzonym postępowaniu karnym. U. A. nie była bezpośrednim, naocznym świadkiem zdarzenia z udziałem W. R. (1) i U. Z. (1), a jedynie widziała, że przed zdarzeniem oskarżony siedział na ławce na deptaku w centrum W. – która to okoliczność została jednoznacznie wykazana na podstawie innych dowodów, w tym nagrań z monitoringu. Z kolei wiedzę o tym, że W. R. (1) zaatakował U. Z. (1), świadek uzyskała od innych osób – w tym zakresie dowód z jej zeznań ma zatem jedynie charakter pochodny, a przez to mniejszy walor dowodowy aniżeli relacje naocznych świadków zdarzenia.

Opinia z zakresu badań daktyloskopijnych

(k. 368-370)

Nie kwestionując prawidłowości i rzetelności sporządzonej opinii Sąd stwierdził, iż nie ma ona znaczenia dla czynienia ustaleń faktycznych w sprawie – a zatem jest nieprzydatna pod kątem dowodowym. W toku przeprowadzonych badań biegły stwierdził, że znajdujące się na powierzchni zabezpieczonego noża odciski linii papilarnych są fragmentaryczne, a przez to nie nadają się do identyfikacji.

Zeznania świadka R. E.

(k. 747)

Sąd nie uwzględnił zeznań świadka, albowiem ich wiarygodność budziła wątpliwości, a nadto ich treść nie wskazywała, aby świadek posiadał istotne informacje o przebiegu zdarzenia z dnia 22.08.2024r. Z relacji przedstawionej przez R. E. wynikało, że to pokrzywdzony U. Z. (1) miał zaatakować oskarżonego. Świadek, mimo że nie widział przedmiotowego zdarzenia, utrzymywał że oskarżony działał w obronie własnej, bronił się pod wpływem impulsu i silnego wzburzenia – co jest wprost sprzeczne z relacją osób, które były jego naocznymi świadkami. Zeznania R. E. nie sprawiały wrażenia szczerych i spontanicznych, nie ubiegło bowiem uwadze Sądu, iż świadek w sposób nienaturalny dla osób niewywodzących się z prawniczego środowiska posługuje się specyficznymi sformułowaniami języka prawniczego. Mając zatem na uwadze to, że R. E. nie był naocznym świadkiem zdarzenia, a wiedzę o jego przebiegu czerpał od oskarżonego W. R. (1) (co sam wskazał) oraz ze źródeł internetowych, a nadto jego relacja była w dużej części ukierunkowana na gołosłowne podważenie wiarygodności innych osób, Sąd uznał że jego zeznania nie stanowią wiarygodnego dowodu w niniejszej sprawie.

3.  PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☒3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

I.

W. R. (1)

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

W świetle poczynionych ustaleń faktycznych, w ocenie Sądu zarówno sprawstwo jak i wina W. R. (1) w zakresie przypisanego mu czynu nie budzą wątpliwości. Sąd uznał, że przypisane oskarżonemu zachowanie wyczerpało znamiona przestępstwa z art. 148 §1 k.k. popełnionego w stadialnej formie usiłowania, przy czym z uwagi na rzeczywisty skutek w postaci spowodowania u U. Z. (1) obrażeń skutkujących naruszeniem narządów ciała na okres powyżej dni siedmiu oraz fakt, iż przypisanego mu czynu oskarżony dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa – w kwalifikacji prawnej przypisanego W. R. (1) przestępstwa uwzględniono również art. 157 §1 k.k. oraz art. 64 §1 k.k. Zważywszy na powyższe, celem oddania pełnej zawartości kryminalnej przypisanego mu czynu, Sąd uznał W. R. (1) za winnego popełnienia przestępstwa z art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 148 §1 k.k. w zw. z art. 157 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k.

Przestępstwo zabójstwa to jedna z najpoważniejszych zbrodni przewidzianych w polskim Kodeksie karnym. Zabójstwo jest zachowaniem kryminalizowanym nie tylko w polskim systemie prawa, stanowi bowiem jedną z fundamentalnych wartości podlegających prawnokarnej ochronie, niezależnie od ewentualnych różnic kulturowych. Norma sankcjonowana zakazująca zabijania, z której wynika jego bezprawność, ma niewątpliwie rodowód ogólnosystemowy, dałoby się ją bowiem zdekodować z całego obowiązującego systemu prawa, w tym zwłaszcza z Konstytucji. W literaturze powszechnie przyjmuje się, że przedmiotem ochrony, który leży u podłoża art. 148 § 1–4, jest życie człowieka w jego aspekcie egzystencjalnym (biologicznym) od chwili narodzin aż do śmierci (A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, t. 2, Komentarz do art. 117–277 k.k., red. A. Zoll, Kraków 2013, s. 257; B. Michalski [w:] Kodeks karny – część szczególna, t. 1, Komentarz do artykułów 117–221, red. A. Wąsek, R. Zawłocki, Warszawa 2010, s. 158). Zabójstwo jest przestępstwem powszechnym i materialnym, którego dokonanie następuje poprzez każdą, dowolną czynność sprawcy (działanie albo zaniechanie), która doprowadza do osiągnięcia skutku w postaci śmierci człowieka (objętego umyślnością). Materialny charakter tego przestępstwa sprawia, że skutek jako jego znamię musi być z zachowaniem sprawy połączony związkiem przyczynowym, warunkującym możliwość przypisania mu tego przestępstwa. Należy jednocześnie podkreślić, że ów skutek postaci śmierci ofiary nie musi nastąpić natychmiast. Ponadto opisywany związek przyczynowy zachodzi także wówczas, gdy zachowanie sprawcy nie było jedynym warunkiem nastąpienia takiego skutku, ale było co najmniej jednym z takich warunków, bez którego nie nastąpiłby skutek w postaci śmierci człowieka (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1973 r., III KR 303/73, OSNKW 1974, Nr 4, poz. 66; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2009 r., II AKa 64/09, Legalis).

Opis typu czynu zabronionego zawarty w art. 148 §1 k.k. jest wyjątkowo syntetyczny. Ustawodawca nie określa bliżej sposobu działania sprawcy, stwierdzając tylko, że sprawca ma zabijać człowieka. Znamiona strony przedmiotowej zabójstwa w typie podstawowym zrealizowane zostaną przez każde zachowanie stanowiące podstawę do obiektywnego przypisania skutku w postaci śmierci człowieka. Zachowanie realizujące znamiona typu określonego w art. 148 §1 k.k. polega na sprowadzeniu śmierci człowieka, i to obojętnie, czy przez oddziaływanie fizyczne na jego organizm (zadawanie ciosów w ważne dla życia organy, oddziaływanie przez truciznę, uduszenie itp.), czy przez oddziaływanie psychiczne. Przedmiotem czynności wykonawczej omawianego przestępstwa jest człowiek, a więc istota posiadająca genotyp ludzki. Przedmiotem sporu pozostaje kwestia wyznaczenia momentu początkowego i końcowego, od którego za człowieka uznaje się płód w łonie matki lub osobę, u której z przyczyn chorobowych lub urazowych dochodzi do zanikania określonych funkcji życiowych, niemniej jednak na gruncie niniejszej sprawy, w kontekście osoby U. Z. (1), kwestie te pozostają bez znaczenia. Przestępstwo określone w art. 148 §1 k.k. jest typowym przestępstwem materialnym. Dokonanie tego przestępstwa wymaga nastąpienia określonego w ustawie skutku, czyli śmierci człowieka. Śmierć w rozumieniu art. 148 k.k. ma być zmianą w świecie zewnętrznym, którą obiektywnie przypisać można zachowaniu się określonej osoby. Dla ustalenia śmierci konieczne jest stwierdzenie trwałego i nieodwracalnego ustania czynności mózgu (wyrok SA w Krakowie z 5.11.2008 r., II AKa 87/08, Prok. i Pr. 2009/7–8, poz. 29), lub nieodwracalnego ustania krążenia. Zgodnie z art. 43a ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: „Stwierdzenie trwałego nieodwracalnego ustania czynności mózgu (śmierci mózgu) lub nieodwracalnego zatrzymania krążenia poprzedzającego pobranie narządów jest równoznaczne ze stwierdzeniem zgonu.”

Jak wynika z ustaleń poczynionych w oparciu o zebrane dowody, w wyniku działania oskarżonego W. R. (1) pokrzywdzony U. Z. (1) doznał obrażeń w postaci dwóch ran kłutych, zadanych narzędziem ostrym lub ostrokrawędzistym w dwie różne okolice ciała, a to jamę brzuszną i klatkę piersiową. Cios zadany pokrzywdzonemu w jamę brzuszną spowodował obfite krwawienie do światła jamy brzusznej i ranę wątroby w okolicy nadbrzusza prawego. Oba urazy wymagały zaopatrzenia chirurgicznego. Biegły z zakresu medycyny sądowej, opiniując w toku postępowania, stwierdził jednoznacznie, że obrażenia, jakie na skutek działania W. R. (1) odniósł U. Z. (1) narażały go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, tym bardziej realne, że w dniu zdarzenia pokrzywdzony spożywał alkohol – co osłabia krzepnięcie krwi i pogłębia efekt powstania rany. Biegły jednoznacznie stwierdził, że nieudzielenie pokrzywdzonemu pomocy medycznej skutkowałoby jego zgonem, a zarazem oszacował, że przy spowodowanym u niego uszkodzeniu wątroby czas krwawienia powodujący zgon mógł mieścić się w granicach kilkunastu-kilkudziesięciu minut. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że pomiędzy działaniem oskarżonego zadającego ciosy, a skutkiem w postaci śmierci pokrzywdzonego istniał związek przyczynowy – przy czym w realiach niniejszej sprawy do ziszczenia się wskazanego skutku nie doszło wyłącznie z uwagi na reakcję naocznych świadków zdarzenia, którzy niezwłocznie udzielili U. Z. (1) pierwszej pomocy i wezwali na miejsce karetkę pogotowia.

Ustalone okoliczności zdarzenia pozwalają jednocześnie na uznanie, że ten związek przyczynowy wpisuje się w model tzw. obiektywnego przypisania. Z jednej strony istnieje bowiem normatywne powiązanie, polegające na stworzeniu ryzyka śmierci pokrzywdzonego poprzez zadanie ciosów nożem w tak newralgiczne i silnie unaczynione części ciała jak brzuch i klatka piersiowa, a to ryzyko urealniło się poprzez spowodowanie u U. Z. (1) obrażeń powodujących obfity i szybko postępujący krwotok na skutek uszkodzenia wątroby (strona pozytywna obiektywnego przypisania). Z drugiej zaś strony w toku niniejszego postępowania ustalono, że bezpośrednim czynnikiem warunkującym ryzyko wystąpienia skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego były zadane mu ciosy nożem, zaś niezależna od oskarżonego okoliczność w postaci spożycia przez U. Z. (1) alkoholu – jedynie to ryzyko zwiększyła. Dla ustalenia istnienia związku przyczynowego między działaniem W. R. (1) a zamierzonym przez niego skutkiem w postaci śmierci U. Z. (1) Sąd posłużył się testem warunku sine qua non, polegającego na sprawdzeniu, czy gdyby sprawca nie zachował się w określony sposób, skutek i tak by nastąpił.

Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z 23.09.2009 r., II AKa 64/09, LEX nr 550472, „ związku przyczynowego pomiędzy czynem oskarżonego a skutkiem w postaci śmierci pokrzywdzonego nie przerywa włączenie się do łańcucha przyczyn okoliczności od sprawcy niezależnych, jeżeli działanie oskarżonego było jednym z warunków bez których następstwo (skutek) w postaci śmierci by nie nastąpił”. Jak wskazuje się nadto w doktrynie, pamiętać przy tym należy, że „ dla obiektywnego przypisania skutku ustalenie związku przyczynowego jest tylko jedną z przesłanek, a ponadto nie należy uzależniać ustalenia związku przyczynowego od warunku sine qua non. Pomiędzy czynem a skutkiem powinien zachodzić warunek właściwy, tzn. zgodnie z ustalonym prawem przyrodniczym lub naszym doświadczeniem, ilekroć nastąpi czyn tego samego rodzaju i w takich samych okolicznościach, tylekroć dojdzie z wysokim prawdopodobieństwem do skutku w postaci śmierci i nie stwierdza się w danym stanie faktycznym innych zdarzeń, które także z wysokim prawdopodobieństwem doprowadzają do skutku w postaci śmierci.” A. Zoll [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część I. Komentarz do art. 117-211a, red. W. Wróbel, Warszawa 2017, art. 148.

Biorąc pod uwagę realia niniejszej sprawy – stwierdzić należało, że działanie W. R. (1) było okolicznością bezpośrednio warunkującą znalezienie się przez U. Z. (1) w stanie zagrożenia życia. W toku niniejszego postępowania nie ustalono bowiem istnienia w chwili zdarzenia żadnej innej okoliczności, współistniejącej z zachowaniem oskarżonego, która również mogłaby spowodować tożsamy skutek. Słowem – w dniu 22 sierpnia 2024 r. wieczorem, oprócz zachowania W. R. (1) nie wystąpiło żadne inne zjawisko, które mogłoby skutkować śmiercią U. Z. (1). Z drugiej zaś strony, relewantna z perspektywy testu conditio sine qua non okoliczność w postaci stanu nietrzeźwości u pokrzywdzonego – zwiększała ryzyko zgonu pokrzywdzonego na skutek odniesionych obrażeń, natomiast nie powodowała takiego ryzyka samodzielnie. Spożycie przez U. Z. (1) alkoholu w dniu zdarzenia nie spowodowało bezpośredniego zagrożenia dla jego życia i zdrowia, bowiem gdyby nie doszło do zranienia pokrzywdzonego nożem – tymczasowa obniżona krzepliwość jego krwi nie wpłynęłaby na jego dobrostan. Należało zatem stwierdzić, że warunkiem, od którego zależne było znalezienie się przez U. Z. (1) w stanie bezpośredniego zagrożenia życia było dwukrotne dźgnięcie go nożem przez oskarżonego, a nie wcześniejsze spożycie przez pokrzywdzonego alkoholu, bowiem to właśnie spowodowanie określonych obrażeń stanowiło warunek sine qua non skutku w postaci realnego ryzyka jego zgonu. Co więcej, jak już uprzednio wskazano – powyższej oceny w żadnej mierze nie zmienia fakt, iż do skutku w postaci śmierci U. Z. (1) ostatecznie nie doszło. Wynikało to bowiem jedynie z niezwłocznego udzielenia pokrzywdzonemu pomocy, bez której – jak wskazał biegły – U. Z. (1) wykrwawiłby się w ciągu kilkunastu-kilkudziesięciu minut. Uratowanie U. Z. (1) skutkowało zatem przyjęciem w niniejszej sprawie stadialnej formy usiłowania (art. 13 §1 k.k.), nie zniwelowało jednak przyjęcia, że na skutek działania W. R. (1) pokrzywdzony znalazł się w stanie bezpośredniego niebezpieczeństwa utraty życia.

Dla oddania pełnej zawartości kryminalnej czynu przypisanego W. R. (1), w jego opisie oraz kwalifikacji prawnej uwzględniono nadto art. 157 §1 k.k. i jego znamiona. Jak bowiem wynikało z dokumentacji lekarskiej pokrzywdzonego oraz opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej, na skutek działania oskarżonego U. Z. (1) odniósł obrażenia powodujące naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni, niestanowiące zarazem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

W odniesieniu do zarzuconego mu czynu Sąd przyjął nadto, że W. R. (1) działał umyślnie, w zamiarze ewentualnym. Umyślność jest charakterystyczną cechą strony podmiotowej zabójstwa. Zgodnie z definicją zawartą w art. 9 §1 k.k. zamiar popełnienia czynu zabronionego obejmuje swoim zakresem zarówno sytuację, gdy sprawca chce popełnić taki czyn, jak i sytuację, gdy sprawca przewidując możliwość popełnienia czynu zabronionego godzi się na to .(Zob. wyrok SN z 25 października 1984 r., IV KR 245/84, OSNKW 1985, z. 5-6, poz. 38. Zoll A. Zakamycze 2004 stan prawny: 2004.07.01 Komentarz do art. 13 kodeksu karnego (Dz.U.97.88.553), [w:] G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-116 k.k., Zakamycze, 2004, wyd. II). Zamiar jest zatem faktem psychologicznym, który podlega takim samym regułom dowodowym, jak pozostałe okoliczności popełnienia czynu. Mimo, iż zamiar istnieje jedynie w świadomości sprawcy, należy go oceniać mając na uwadze całość materiału dowodowego. Zwięzłe w swojej treści określenie czynności sprawczej w przypadku czynu z art. 148 §1 k.k. – w postaci pojedynczego czasownika „zabija” - sprowadza się faktycznie do konieczności ustalenia istnienia po stronie sprawcy takiego zachowania, któremu można będzie obiektywnie przypisać skutek w postaci śmierci człowieka. Ustalenia w zakresie realizacji przez sprawcę znamion tej zbrodni sprowadza się zatem, po stwierdzeniu istnienia obiektywnego związku między jego zachowaniem a skutkiem w postaci śmierci człowieka, do wykazania po jego stronie zamiaru (bezpośredniego albo ewentualnego) pozbawienia życia człowieka. Zdaniem Sądu ustalone okoliczności faktyczne ujawnione w toku postępowania, oceniane w przez pryzmat właściwości osobistych W. R. (1), sposobu jego działania, zagrożenia dla życia pokrzywdzonego pozwalają na wyprowadzenie wniosku, że podejmując przypisanie mu działanie oskarżony brał pod uwagę realną możliwość wystąpienia skutku w postaci śmierci pokrzywdzonego i z taką możliwością się godził.

W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się jednoznacznie, iż o zamiarze sprawcy należy wnioskować na podstawie analizy całokształtu zarówno przesłanek przedmiotowych, jak i przesłanek natury podmiotowej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2002 r., V KKN 401/01, LEX nr 74581). W sytuacji, gdy na podstawie wyjaśnień oskarżonego nie da się w sposób niebudzący wątpliwości ustalić zamiaru sprawcy, to dla prawidłowego ustalenia rzeczywistego zamiaru sąd powinien sięgnąć do najbardziej uchwytnych i widocznych elementów działania sprawcy, to jest okoliczności przedmiotowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2004 r., IV KK 276/03, OSNwSK 2004, Nr 1, poz. 29). Wielokrotnie także Sąd Najwyższy podkreślał, że użyte narzędzie oraz miejsce zadania ciosu są takimi decydującymi przesłankami przedmiotowymi: np. zadanie ciosu nożem w brzuch jest działaniem tak charakterystycznym i jednoznacznym w swej wymowie, zrozumiałej dla każdego człowieka o przeciętnym poziomie intelektualnym, że twierdzenie o braku po stronie skazanego zamiaru skrzywdzenia pokrzywdzonego i spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu jawi się jako gołosłowne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2016 r., III KK 146/16, LEX nr 2124044). Taką

W tym kontekście wyjaśnienia oskarżonego, w których wskazywał on, że „nie wie co się z nim działo” i ciosy zadał pokrzywdzonemu „odruchowo”, nie mogły zdaniem Sądu stanowić wiarygodnego źródła ustaleń faktycznych. W sprawie nie stwierdzono bowiem istnienia żadnych okoliczności, które usprawiedliwiałyby przyjęcie, iż zarzuconego mu czynu oskarżony dopuścił się nieumyślnie lub w stanie zniesionej lub ograniczonej poczytalności. W szczególności okolicznością taką nie było wcześniejsze spożycie przez W. R. (1) alkoholu, albowiem jak wynika z opinii biegłych psychiatrów, tempore criminis W. R. (1) znajdował się w stanie upicia alkoholowego o przebiegu prostym. Analiza poszczególnych etapów zachowania oskarżonego w krytycznym czasie zdaniem biegłych pozwala na wykluczenie jakichkolwiek innych niż typowe form upicia alkoholowego, zaś u W. R. (1) nie doszło do zerwania kontaktu z rzeczywistością; działania objęte przedstawionym mu zarzutem nie miały motywacji psychotycznej ani chorobowej. Biegli podkreślili, że W. R. (1) zna swoją reakcję na alkohol i potrafi przewidywać skutki jego działania, w tym dezorganizujący wpływ na zachowanie, myślenie, emocje, obniżenie krytycyzmu i intelektualnej kontroli nad emocjami oraz ułatwienie występowania zachowań agresywnych.

Analiza treści depozycji W. R. (1) została dokonana również przez pryzmat pozostałych dowodów, uznanych przez Sąd za wiarygodne. Dokonując ustaleń faktycznych Sąd opierał się w zasadniczej mierze na zeznaniach licznych świadków – osób obecnych na deptaku w chwili zdarzenia, których relacje przedstawione tak w trakcie śledztwa, jak i podczas rozprawy, uznane zostały co do zasady za rzetelne, a przez to wiarygodne. Rekonstruując inkryminowane zdarzenie Sąd dysponował nadto szczególnie cennym dowodem w postaci nagrania z monitoringu, na którym częściowo utrwalono przebieg krytycznego wieczoru – przy czym o walorze przedmiotowego dowodu stanowi nie tylko jego obiektywizm, ale również dobra jakość nagrania.

Z wyjaśnień oskarżonego oraz okoliczności sprawy ustalonych w oparciu o pozostały materiał dowodowy można w ocenie Sądu wysnuć przypuszczenie, że stan nietrzeźwości, w jakim znajdował się W. R. (1), nie pozwolił mu na racjonalną ocenę sytuacji i kontrolę nad swoim zachowaniem. Jak ustalono, oskarżony jest osobą wybuchową i impulsywną, skłonną do agresji. W trakcie wieczoru, jeszcze przed zdarzeniem krytycznym zaczepiał inne osoby przebywające na deptaku, zachowywał się w sposób chaotyczny i hałaśliwy. Po zwróceniu mu uwagi przez U. Z. (1), w emocjonalnym i niekontrolowanym wybuchu agresji, podsycanym dodatkowo przez spożyty alkohol, nie wiedziony żadnym racjonalnym powodem wyjął zza paska nóż, którym następnie dwukrotnie ugodził pokrzywdzonego U. Z. (1). Zachowanie oskarżonego bezpośrednio po zdarzeniu w ocenie Sądu jasno wskazuje przy tym, że wbrew własnym twierdzeniom oskarżony miał świadomość tego, co zrobił. Oskarżony oddalił się bowiem z miejsca zdarzenia i wrócił do domu, gdzie – zgodnie z relacją mieszkającej z nim babci – usiadł na kanapie, złapał się za głowę i stwierdził, że zrobił coś strasznego.

Brak było przy tym zdaniem Sądu przesłanek wyłączających winę i bezprawność czynu przypisanego oskarżonemu. Wbrew przyjętej przez niego linii obrony w toku niniejszego postępowania nie wykazano w szczególności, aby w odniesieniu do zarzuconego mu czynu W. R. (1) działał w warunkach obrony koniecznej.

Zgodnie z treścią art. 25 §1 k.k. nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem, zaś §2 tego przepisu reguluje odpowiedzialność karną sprawcy, który przekroczył granice obrony koniecznej, w szczególności poprzez zastosowanie sposobu obrony niewspółmiernego do niebezpieczeństwa zamachu. Aby móc jednak mówić o możliwości zastosowania powyższego kontratypu, spełniony musi zostać podstawowy warunek – musi istnieć ryzyko zamachu na dobro prawne, a nadto zamach ten musi być nie tylko bezprawny, ale przede wszystkim bezpośredni. Instytucja obrony koniecznej wielokrotnie była przedmiotem rozważań sądów, w tym Sądu Najwyższego, który przyjął, że „ Dla zaistnienia obrony koniecznej koniecznym jest, aby sprawca działał z zamiarem obrony bezpośrednio zaatakowanego dobra prawnego. Wszelkie działania przedsięwzięte w celu odwzajemnienia krzywd doznanych uprzednio [...] nie mają charakteru obronnego. Niezbędnym elementem podmiotowym obrony koniecznej jest, aby akcja broniącego się wynikała ze świadomości, iż odpiera on zamach, i była podyktowana wolą obrony, nie zaś wolą odwetu. Ten podmiotowy element działania w obronie koniecznej ułatwia rozgraniczenie rzeczywistych działań obronnych od społecznie negatywnych aktów zemsty, samosądu lub chuligaństwa (zob. wyrok SN z 30.12.1972 r., Rw 1312/72, OSNKW 1973/5, poz. 69; wyrok SN z 19.02.1997 r., IV KKN 292/96, Prok. i Pr.-wkł. 1997/7–8, poz. 1; zob. także wyrok SA w Lublinie z 15.01.1998 r., II AKa 181/97, Prok. i Pr.-wkł. 1999/1, poz. 23). Podejmowane działania muszą mieć bowiem charakter działań obronnych i muszą być motywowane wolą obrony, nie zaś np. rewanżu za wcześniejsze uderzenie (wyrok SA w Krakowie z 13.05.1997 r., II AKa 94/97, Prok. i Pr.-wkł. 1998/5, poz. 20). Jest zatem oczywiste, że rozmyślne prowokowanie pokrzywdzonego w tym celu, aby sprowokowanego „napastnika” móc – pod pozorem wykonywania obrony – następnie ugodzić, neguje możliwość usprawiedliwienia działania sprawcy w obronie koniecznej (wyrok SA w Lublinie z 20.05.1996 r., II AKa 111/96, Prok. i Pr.-wkł. 1997/9, poz. 15). W takiej bowiem sytuacji po stronie „broniącego się” ewidentnie brak woli obrony, istnieje natomiast zamiar zakamuflowania zamachu skierowanego przeciwko sprowokowanej osobie.” (J. Giezek [w:] D. Gruszecka, K. Lipiński, G. Łabuda, J. Giezek, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, Warszawa 2021, art. 25.)

Właśnie z uwagi na brak elementu bezpośredniego i bezprawnego zamachu nie sposób uznać, aby działanie W. R. (1) było obroną konieczną. Wskazuje na to szereg okoliczności, zarówno związanych z przebiegiem zdarzenia z dnia 22 sierpnia 2024 r., jak również z ustaloną w oparciu o opinię biegłych psychiatrów oraz wywiad środowiskowy tendencję oskarżonego do zachowań impulsywnych, agresywnych, zwłaszcza po spożyciu przez niego alkoholu.

Jak wynikało z wyjaśnień W. R. (1), dwukrotne ugodzenie pokrzywdzonego nożem miało wynikać ze strachu oskarżonego, który pojawił się po uderzeniu go w twarz przez U. Z. (1). Według tej wersji wydarzeń to wymierzenie oskarżonemu ciosu w twarz miało stanowić niezbędny do przyjęcia działania w warunkach obrony koniecznej zamach na zdrowie i życie W. R. (1), zaś oskarżony dokonał jego odparcia poprzez zadanie pokrzywdzonemu ciosu nożem. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego Sąd doszedł jednak do wniosku odmiennego – to W. R. (1) zainicjował fizyczne starcie z pokrzywdzonym, nacierając na niego i kierując w jego stronę wulgaryzmy. Opierając się na zeznaniach świadków należało zatem przyjąć, że to działanie pokrzywdzonego – uderzenie W. R. (1) w twarz – należy rozpatrywać w kategoriach art. 25 §1 k.k., albowiem miało ono na celu zdystansowanie się oskarżonego i zaprzestanie dalszych ataków na U. Z. (1). Co znamienne, oprócz ślamazarnego wyprowadzenia uderzenia, które nie mogło na oskarżonym wywrzeć jakiegoś szczególnego wrażenia, co wynika z nagrania, pokrzywdzony nie zadawał W. R. (1) żadnych dalszych ciosów, nie prowokował go również do dalszego starcia fizycznego ani w żaden sposób nie eskalował konfliktu. Z uwagi na agresywne i wulgarne zachowanie W. R. (1) uzasadnione jest przyjęcie, że to pokrzywdzony bał się go, kiedy oskarżony ruszył w jego kierunku, w szczególności, iż w jego towarzystwie siedziały będące w podeszłym wieku matka i jej koleżanki. Sąd miał również na uwadze, że zeznania przesłuchanych w sprawie świadków oraz wywiad środowiskowy wskazywały na to, że to W. R. (1) jest osobą porywczą, impulsywną, skłonną do agresji i lekceważenia norm prawnych i społecznych. Świadczy o tym również uprzednia wielokrotna karalność oskarżonego, w tym za przestępstwa popełnione z użyciem przemocy – w tym z art. 207 §1 k.k. na szkodę własnej babci i matki. Z kolei U. Z. (1) opisywany był przez świadków jako osoba spokojna, dobra, bezkonfliktowa. Co zaś tyczy się samego zdarzenia przestępnego - wskazać należy, że do konfrontacji między mężczyznami doszło w miejscu publicznym, a to na deptaku w centrum W., w obecności licznych przechodniów. Niezależnie od tego, czy zwrócenie oskarżonemu uwagi przez pokrzywdzonego było faktycznie uzasadnione jego niewłaściwym zachowaniem – W. R. (1) miał możliwość zareagowania w różny sposób - od zignorowania słów U. Z. (1) (jeżeli uznawał je za niezasadne), poprzez nawiązanie z pokrzywdzonym rozmowy, kończąc na oddaleniu się z miejsca zdarzenia. Całkowicie gołosłowne są przy tym twierdzenia oskarżonego, że jego reakcja (dwukrotne dźgnięcie pokrzywdzonego nożem) wynikała ze strachu – Sąd bowiem ponownie podkreśla, że po słowach U. Z. (1) to oskarżony ruszył w jego kierunku, nie odwrotnie.

Jak podkreśla się w doktrynie, warunkiem przyjęcia działania przez sprawcę w obronie koniecznej jest bezpośredniość i rzeczywistość zamachu na dobro prawne, który swoim działaniem sprawca chce odeprzeć. Bezprawny zamach jest bezpośredni wówczas, gdy z zachowania napastnika wynika, że natychmiast, niezwłocznie, przystąpi do naruszania dóbr prawnych napadniętego. Przez pojęcie bezpośredniego zagrożenia należy rozumieć taki stan, w którym między stanem niebezpieczeństwa dla dobra, a jego naruszeniem, brakuje ogniw pośrednich. Nie uzasadnia obrony koniecznej sytuacja, w której zachodzi jedynie zagrożenie zamachem bezpośrednim. Postrzeganie bezpośredniości zamachu jako sytuacji, w której “sprawca inicjuje przebieg przyczynowy, prowadzący według dostępnej wiedzy do rozwinięcia zagrożenia dla dobra, które finalnie może zostać naruszone” (Kodeks karny. Część ogólna..., red. M. Królikowski, M. Zawłocki, 2017, s. 515), wydaje się nie przystawać do literalnego brzmienia art. 25 § 1 k.k. Obrona ma być zarazem niezbędnym środkiem do odparcia zamachu. Tylko w takiej sytuacji dopuszczalne jest naruszenie dóbr napastnika. Ingerencja w dobra napastnika musi być jedynym środkiem, aby skutecznie odeprzeć zamach. Chodzi zatem o ocenę środków niezbędnych do “zneutralizowania” napastnika. Przepis art. 25 § 1 k.k. stanowi bowiem o odpieraniu zamachu, a nie o unikaniu tego zamachu.

W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy, mając na uwadze powyższe rozważania, nieuzasadnione byłoby nawet założenie, że zachowanie W. R. (1) zostało podjęte w warunkach art. 25 §2 k.k. (przekroczenie granic obrony koniecznej). Warunkiem zastosowania przepisu art. 25 §2 k.k. jest bowiem istnienie zamachu bezprawnego, który niesie ze sobą zagrożenie dla dobra prawnego. Przekroczenie granic obrony koniecznej musi mieć związek z takim zamachem. Jeśli zamachu nie ma, nie ma również możliwości zastosowania przepisu art. 25 §2 k.k., a sprawca podlega odpowiedzialności karnej za popełnienie przestępstwa. Wynika to z faktu, że przepis art. 25 § 2 k.k. stanowi o niewspółmierności środka obrony do niebezpieczeństwa zamachu, zakłada zatem konfrontację zastosowanej obrony z zamachem, którzy w rzeczywistości zachodzi. W doktrynie podniesiono, że instytucja przekroczenia granic obrony koniecznej zdeterminowana jest wystąpieniem przesłanek zastosowania tej instytucji, bo przekroczyć można tylko to, co istnieje (tak W. L. [w:] Kodeks karny. Część ogólna..., red. M. Królikowski, R. Zawłocki, 2017, s. 529).

Z przyczyn opisanych powyżej, Sąd doszedł do przekonania, że na gruncie niniejszej sprawy nie było podstaw do uznania, aby ze strony U. Z. (1) groził W. R. (1) jakikolwiek zamach. Pokrzywdzony zaczepił oskarżonego słownie, zwracając mu uwagę na niewłaściwe zachowanie w miejscu publicznym, a następnie w żaden sposób nie eskalował konfliktu – do momentu, w którym W. R. (1) natarł na niego. Nie sposób było uznać, iż zwrócenie uwagi – nawet wyrażone wulgarnie – stanowiło w istocie bezprawny zamach na jakiekolwiek chronione prawem dobro oskarżonego. Sąd nie widział zatem podstaw do przyjęcia, aby podjęte przez oskarżonego działanie mieściło się w granicach obrony koniecznej, ani nawet stanowiło jej przekroczenie wskutek zastosowania sposobu obrony niewspółmiernego do niebezpieczeństwa zamachu i wobec tego uznał W. R. (1) za winnego popełnienia przestępstwa z art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 148 §1 k.k. w zw. z art. 157 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k.

Analizując wcześniejszą karalność W. R. (1) oraz okresy odbywania przez niego kar pozbawienia wolności Sąd ustalił, że był on karany m.in. wyrokiem Sądu Rejonowego w (...) z dnia 2 kwietnia 2024r. w sprawie (...) za czyn m.in. z art. 207 §1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i wymierzono mu karę łączną roku pozbawienia wolności, którą odbywał m.in. w okresie od dnia 16 kwietnia 2023r. godz. 16:40 do dnia 23 października 2023r. godz. 15:00, co skutkowało przyjęciem (odmiennie niż w akcie oskarżenia), iż przypisanego mu czynu zabronionego oskarżony dopuścił się w warunkach recydywy.

☐3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4.  KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i
środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

W. R. (1)

I.

I.

Oskarżonego W. R. (1) Sąd uznał za winnego popełnienia przestępstwa z art. 13§1 kk w zw. z art. 148§1 kk w zw. z art. 157§1 kk w zw. z art. 11§2 kk w zw. z art. 64§1 kk i za to na podstawie art. 14§1 kk w zw. z art. 148§1 kk w zw. z art. 11§3 kk w zw. z art. 64§1 kk wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności. W ocenie Sądu kara ta jest adekwatna do stopnia zawinienia oraz społecznej szkodliwości czynu, a nadto czyni zadość dyrektywom wymiaru kary z art. 53 k.k., w tym w szczególności zawartym w §2a.

Jako okoliczności obciążające w niniejszej sprawie Sąd uznał:

- wysoką społeczną szkodliwość popełnionego czynu, godzenie w tak istotne dobra chronione prawem jak życie i zdrowie,

- uprzednią karalność za przestępstwa umyślne,

- działanie pod wpływem alkoholu,

- postawę oskarżonego, który całkowicie zbagatelizował skutki swojego działania i w żaden sposób nie interesował się losem pokrzywdzonego po zadaniu mu dwóch ciosów nożem,

W toku postępowania ustalono, że oskarżony W. R. (1) działał umyślnie, w zamiarze ewentualnym, a brak było przy tym okoliczności wyłączających winę bądź bezprawność przypisanego mu czynu. Taką okolicznością nie mogło być zwłaszcza to, że tempore criminis W. R. (1) znajdował się w stanie nietrzeźwości wynikającym ze spożycia alkoholu, albowiem oskarżony dobrowolnie się w niego wprawił, a nadto znał skutek działania alkoholu etylowego na swój organizm oraz potrafi przewidzieć skutki działania alkoholu. Biegli podkreślili, że oskarżony w krytycznym czasie pił ciągami alkoholowymi i był w stanie upicia alkoholowego typowego dla siebie. W chwili popełnienia czynu oskarżony nie miał zatem zniesionej ani w znacznym stopniu ograniczonej poczytalności i w pełni zdawał sobie sprawę z bezprawności przedsiębranego działania. Jak wynika z uzyskanej w toku postępowania opinii biegłych psychiatrów, upojenie alkoholowe – choć może zaburzać zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem – tak jednak w niniejszej sprawie nie miało znaczenia orzeczniczego. Biegli wykluczyli nadto, aby w stosunku do W. R. (1) zachodziły warunki określone w art. 31 §1 lub §2 k.k., wskazując iż oskarżony w chwili zdarzenia nie zerwał kontaktu z rzeczywistością.

Na podstawie całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności Sąd przyjął zatem, że W. R. (1) miał całkowitą swobodę podjęcia decyzji realizacji zachowania zgodnego z prawem, w chwili popełnienia przestępstwa miał możliwość rozpoznania faktycznego i społecznego znaczenia swojego czynu. Można wprawdzie przypuszczać, że gdyby nie impuls w postaci zachowania pokrzywdzonego, który w obronie własnej uderzył oskarżonego w twarz, działanie W. R. (1) względem U. Z. (1) mogłoby eskalować w mniejszym stopniu i nie być tak tragiczne w skutkach, w żadnej mierze nie uprawnia to jednak wniosku, aby postawa pokrzywdzonego stanowiła jakiekolwiek usprawiedliwienie działania W. R. (1). Zważyć bowiem należy, że już przed zdarzeniem oskarżony był pobudzony, zaczepiał osoby znajdujące się na deptaku, hałasował i zakłócał spokój. Reagując na nieodpowiednie zachowanie oskarżonego, U. Z. (1) zwrócił mu uwagę i nakazał uspokojenie się – co spowodowało u W. R. (1) całkowicie nieadekwatną reakcję w postaci ruszenia w kierunku pokrzywdzonego, prowokowania go do starcia fizycznego, a finalnie zadania mu dwóch ciosów nożem. Jednocześnie podkreślić należy, że rozwój intelektualny, emocjonalny i społeczny W. R. (1) dawał mu możliwość podjęcia decyzji o zignorowaniu słów U. Z. (1) i zachowaniu zgodnym z normami prawa lub choćby oddaleniu się z miejsca zdarzenia.

Przy wymiarze kary Sąd miał ponadto na uwadze szczególnie wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu dokonanego przez W. R. (1). Rolą kary jest bowiem także spełnianie funkcji sprawiedliwościowej. To właśnie stopień społecznej szkodliwości czynu wpływa na wymiar kary w sposób, który zapewnia, że orzeczona kara z jednej strony nie będzie karą zbyt surową, a z drugiej zapobiegnie wymierzeniu kary zbyt łagodnej, orzeczonej poniżej tego stopnia. Wskazany wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu, oceniany poprzez okoliczności wymienione w art. 115 §2 k.k. wynika w pierwszej kolejności z rodzaju dobra naruszonego przestępstwem i rozmiarem wyrządzonej przestępstwem szkody. Z całym naciskiem należy bowiem podkreślić, że życie ludzkie jest dobrem i wartością szczególną wśród norm etycznych. Stanowi ono najwyższą wartość w hierarchii dóbr chronionych prawem z perspektywy jednostki i całego społeczeństwa. Stanowi ono jedyne, niepowtarzalne i nieodtwarzalne dobro człowieka (J. Giezek, R. Kokot, Granice ludzkiego życia a jego prawna ochrona, [w:] B. Banaszak, A. Preisner - red., Prawa i wolności obywatelskie w Konstytucji RP, Warszawa 2002, s. 101). Waga tego dobra podkreślona jest poprzez nadanie jego ochronie postaci normy konstytucyjnej (art. 38 Konstytucji RP), znajduje także swoje odzwierciedlenie w aksjologii kodeksu karnego, gdzie w przyjętej przez ustawodawcę gradacji dóbr znalazło się ono zaraz za dobrami w postaci bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego państwa.

Kolejnym elementem, składającym się na wysoki stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego jest sposób i okoliczności jego popełnienia. Oskarżony działał pod znacznym wpływem alkoholu, którego oddziaływanie na swój organizm znał. Faktycznym powodem jego zachowania był błahy w istocie bodziec w postaci zwrócenia przez pokrzywdzonego uwagi na jego niewłaściwe zachowanie w miejscu publicznym. Taki sposób działania W. R. (1), w którym próba “odwetu” na pokrzywdzonym nastąpiła poprzez godzenie dobra podlegającego najwyższej ochronie (życia i zdrowia ludzkiego), znalazł swoje odzwierciedlenie w surowości orzeczonej kary.

Sąd zwrócił ponadto uwagę na impulsywną, a zarazem bezwzględną postawę oskarżonego. Jeszcze przed momentem krytycznym, którym był atak na U. Z. (1), W. R. (1) był pobudzony i zaczepiał innych przechodniów znajdujących się na deptaku. Swoim zachowaniem W. R. (1) eskalował konflikt z pokrzywdzonym tak, aby przerodził się w fizyczne starcie. Jednocześnie bezpośrednio po ataku na U. Z. (1), w trakcie którego W. R. (1) zadał pokrzywdzonemu dwa ciosy nożem, oskarżony niezwłocznie opuścił miejsce zdarzenia i wrócił do domu, całkowicie nie zważając na dalszy los pokrzywdzonego.

Przy ustaleniu wymiaru kary Sąd miał na uwadze motywację W. R. (1), z drugiej zaś strony - wziął pod uwagę, że oskarżony działał z zamiarem ewentualnym, zaś okoliczności postępowania nie wskazują, aby czynu dopuścił się z premedytacją. Oskarżony działał z motywacji, która nie znajduje żadnej akceptacji społecznej – była nią bowiem chęć odwetu za to, że pokrzywdzony zwrócił mu uwagę na głośne zachowanie, a ostatecznie – sprowokowany przez W. R. (1) – uderzył go w twarz, co w oczach oskarżonego stanowiło zniewagę usprawiedliwiającą dwukrotne dźgnięcie pokrzywdzonego nożem. Sąd zważył zarazem, że jak wynika wprost z uregulowania zawartego w art. 115 §2 k.k., na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu, stanowiącej jedną z dyrektyw wymiaru kary, wpływa między innymi postać zamiaru. Postać tego zamiaru wpływa także na stopień winy, który także wymienionych jest wśród dyrektyw z art. 53 §1 k.k. Motywacja sprawcy oznacza z kolei przeżycie psychiczne, stanowiące siłę motoryczną powodującą podjęcie działania, jaka ze stanu statycznego wyobrażenia o celu przenosi sprawcę do stanu dynamicznego jego realizacji (S. Pławski, Prawo karne w zarysie, cz. 1, Warszawa 1965, s. 158-159). W przypadku zachowania oskarżonego W. R. (1) takie rozumienie motywacji jego działania nie pozwala na choćby minimalne usprawiedliwienie podjętego zachowania, niemniej jednak dla sprawiedliwego ukształtowania wymiaru kary Sąd miał również na uwadze, iż oskarżony działał w zamiarze ewentualnym i nagłym. Jak już uprzednio wskazano, w zachowaniu W. R. (1) Sąd nie dopatrzył się premedytacji, rozumianej jako zaplanowane, świadome i przemyślane działanie. Wręcz przeciwnie, w toku postępowania jednoznacznie ustalono, iż zamiar wynikowy popełnienia przestępstwa zabójstwa zrodził się u W. R. (1) nagle, pod wpływem rozwoju sytuacji i utraty kontroli nad własnym zachowaniem i emocjami.

Okolicznościami, które wymierzoną W. R. (1) karę kształtowały były wreszcie dotychczasowy sposób życia oskarżonego, jego uprzednia karalność oraz łatwość, z jaką prowokował konflikty i wyładowywał agresję.

W przekonaniu Sądu kara pozbawienia wolności w orzeczonym wymiarze 10 lat i 6 miesięcy spełnia stawiane jej cele zapobiegawcze i wychowawcze, koncentrując się przy tym na względach prewencji generalnej, nakazującej wymierzenie takiej kary, która utwierdza w społeczeństwie przekonanie o respektowaniu prawa, a jednocześnie buduje w świadomości społecznej gwarancję skutecznego zwalczania przestępczości. Jednocześnie jej zadaniem jest tworzenie atmosfery zaufania ludzi do istniejącego systemu prawnego. Możliwe jest to wyłącznie w przypadku uwzględniania przy wymiarze kary ewentualnego zrozumienia stosowanej reakcji karnej, także w aspekcie swoistego potępienia dla ludzi naruszających prawo, a zwłaszcza godzą w tak cenne dobra nim chronione jak życie czy zdrowie. (patrz: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2019 r. II AKa 237/18, LEX nr 2620795). W tym kontekście dyrektywę prewencji ogólnej będzie właśnie realizowała kara w szczególnie surowym wymiarze. Zachowanie oskarżonego W. R. (1) nie znajduje żadnego zrozumienia wśród członków jego lokalnej społeczności. Właściwa reakcja wymiaru sprawiedliwości, którą jest właśnie orzeczona wobec W. R. (1) kara w wymiarze 10 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności może zatem budować w tej społeczności przekonanie o prawidłowym funkcjonowaniu systemu prawnego, o niepobłażaniu sprawcy, który usiłował popełnić zbrodnię zabójstwa i dla którego zachowania trudno znaleźć jakiekolwiek racjonalne uzasadnienie.

Sąd podkreśla przy tym, że dla wymiaru kary orzeczonej w niniejszej sprawie wzgląd na prewencję indywidualną miał znaczenie marginalne. W. R. (1) dopuścił się przypisanego mu przestępstwa w wyniku nagłego, spontanicznego zamiaru, sprowokowanego zainicjowanym przez samego oskarżonego, błahym konfliktem z pokrzywdzonym. W. R. (1) jest osobą zdemoralizowaną, nierespektującą podstawowych zasad współżycia społecznego, wielokrotnie w przeszłości wchodzącą w konflikt z prawem. W ocenie Sądu możliwości resocjalizacyjne względem oskarżonego są minimalne, a zatem to właśnie represja przy wymiarze kary musi być wysunięta na pierwszy plan. Funkcję takiej represji spełni właśnie kara 10 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, która w interesie społeczeństwa zapewni długotrwałą eliminację oskarżonego z funkcjonowania w społeczeństwie, którego zasad nie przestrzega i dla którego stanowi zagrożenie (zobacz: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach wyrok z dnia 14 września 2017 r. II AKa 304/17, LEX nr 2414620).

W. R. (1)

II.

I.

Stosownie do art. 46 §1 k.k. w razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Stosownie zaś do przepisu art. 445 §1 k.c., w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym (w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia) sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, z uwagi na niewymierność krzywdy, określenie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę każdorazowo dokonywane jest przez orzekający w sprawie sąd, który korzysta w tym zakresie z większej swobody, aniżeli przy ustalaniu szkody majątkowej i sumy potrzebnej do jej naprawienia. Nie oznacza to jednak, aby ocena Sądu nie poddawała się weryfikacji pod kątem jej zgodności z dyspozycją art. 445 §1 k.c. Kryteria istotne przy ustalaniu „odpowiedniej” sumy zadośćuczynienia to przykładowo: rodzaj naruszonego dobra, zakres i rodzaj rozstroju zdrowia, czas trwania cierpień, wiek pokrzywdzonego, intensywność ujemnych doznań fizycznych i psychicznych, rokowania na przyszłość, stopień winy sprawcy (vide: SN z wyroku z dn. 12.04.1972 r., II CR 57/72, wyrok Sądu Najwyższego z 20.04.2006 r., IV CSK 99/05, wyrok Sądu Najwyższego z 27.02.2004 r., V CK 282/03). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zadośćuczynienie z art. 445 k.c. ma charakter przede wszystkim kompensacyjny, musi być rozważane indywidualnie i tym samym jego wysokość musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość dla poszkodowanego, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej (tak m.in. SN w wyroku z dn. z dnia 14 stycznia 2011 r., I PK 145/10 opubl. w M.P.Pr. 2011/9/479).

W orzecznictwie wyrażono również pogląd, iż zdrowie jest dobrem szczególnie cennym; przyjmowanie niskich kwot zadośćuczynienia w przypadkach ciężkich uszkodzeń ciała prowadzi do niepożądanej deprecjacji tego dobra (tak SN w wyroku z dnia 16.07.1997 r., II CKN 273/97, nie publ.). Jak wskazuje się również w orzecznictwie sądowym (wyrok SN z 28.09.2001 r., III CKN 427/00, Lex 52766) wysokość zadośćuczynienia nie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być "odpowiednia" w tym znaczeniu, że powinna być - przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego - utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Ponadto zdaniem Sądu, ustalony przez biegłych lekarzy i innych specjalistów charakter i stopień uszczerbku na zdrowiu ma znaczenie jedynie pomocnicze i nie może stanowić głównego wskaźnika wysokości należnego poszkodowanemu zadośćuczynienia, gdyż przy ustaleniu jego wysokości należy brać pod uwagę również pozostałe wyżej wymienione czynniki (tak również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28.06.2005 r., I CK 7/2005, LEX nr 153254, także: wyrok SN z 5.10.2005 r., I PK 47/05, M.P.Pr. 2006/4/208).

Kierując się wyżej wskazanymi regulacjami, Sąd na podstawie art. 46 §1 k.k. orzekł od W. R. (1) zadośćuczynienie za doznaną krzywdę na rzecz pokrzywdzonego U. Z. (1) w wysokości 10.000 złotych. Miarkując kwotę zadośćuczynienia Sąd miał na względzie z jednej strony niewątpliwie dotkliwe skutki, w tym cierpienie fizyczne, którego U. Z. (1) doznał w związku z przestępstwem popełnionym przez oskarżonego. Z drugiej jednak strony Sąd miał na uwadze, iż obrażenia odniesione przez pokrzywdzonego nie miały charakteru ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, co również znalazło odzwierciedlenie w ustalonej kwocie zadośćuczynienia.

W. R. (1)

III.

I.

Zgodnie z zasadą obligatoryjnego zaliczenia na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, Sąd na podstawie art. 63 §1 k.k. zaliczył oskarżonemu okresy jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie, tj. okres od dnia 22 sierpnia 2024 r. godz. 19:45 do dnia 11 września 2024 r. godz. 19:45 oraz okres od dnia 5 marca 2025 r. godz. 19:45 do dnia 9 czerwca 2025 r. godz. 19:45, przyjmując jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności.

5.  Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

W. R. (1)

IV.

I.

Przepadek dowodu w postaci noża ujętego w wykazie dowodów A. 267-270.2024 orzeczono na podstawie art. 44 §2 k.k., albowiem w toku postępowania ustalono, że był to przedmiot służący do popełnienia przestępstwa przypisanego oskarżonemu.

W. R. (1)

V.

I.

Dowody rzeczowe w postaci koszuli koloru czerwonego ujętej w wykazie dowodów A. 267-270.2024 oraz spodenek krótkich koloru szarego i koszulki z krótkim rękawem ujętych w wykazie dowodów A. 267-270.2024, na podstawie art. 230 §2 k.p.k., zwrócono odpowiednio pokrzywdzonemu U. Z. (1) oraz oskarżonemu W. R. (1), albowiem przedmioty te nie podlegały przepadkowi, a zarazem stały się zbędne dla prowadzonego postępowania karnego.

6.  inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

VI.

Analiza sytuacji materialnej i osobistej oskarżonego, w tym wymierzenie wobec niego długotorwałej kary pozbawienia wolności, doprowadziły Sąd do przekonania, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zwolnienia W. R. (1) z obowiązku poniesienia kosztów postępowania i opłaty.

7.  Podpis

SSO Tomasz Kaszyca SSO Marcin Myczkowski